Internet ve Kamu Bilgisayar Ağları

Türkiye İnterneti ilgisizlik, bilgisizlik, sahipsizlik, kaynak yetersizliği ve çok para kazanma hayalleri arasında sancılı bir şeklide büyümeye devam ediyor. Çok az kisi İnterneti doğru dürüst kullanabildiği ve çok daha az kişi ise "İnternet'i Üretim için" kullandığı halde, kamuoyu orantısız bir şekilde İnternetin albenisi altında. Toplum İnterneti bir eğlence, biraz da reklam ortamı olarak algılıyor. Oysa İnternet, tüm dünyayı kapsayan bir iletişim ağı; canlı, dinamik, dağıtık bir büyük kütüphane; herkesin kolayca katılabileği bir yayın ortamı, mesafe ve zaman kısıtını kaldıran bir eğitim ortamı, ve çalışma ortamıdır.

İnternet aslında bir ağ teknolojisidir; firma, donanım ve işletim sisteminden bağımsız evrensel, önü açık bir teknolojidir.

Dünyada G7'lerden Malezya'ya uzanan bir yelpazede Ulusal Bilişim Politikaları oluşturulmuş, kaynaklar ayrılıp, üretilen projeler hayata geçirilmek üzeredir. Bizde uzun bir persfektif içinde, katılımcı şeklide oluşturulacak mekanizmalarla, Ulusal Bilişim Stratejileri, Bilgisayarlaşma Master Planı hazırlanıp, uygulanmaya başlanmasında geç kalınmaktadır.

Böyle bir planın doğal olarak parçası olacak, tüm ülkeyi ve kesimleri kapsayan bir {\bf Ulusal Bilgisayar Ağı} ölçek ekonomisin sonucunda maliyetleri düşürecek, çok daha geniş çevrelerin katılımına olanak sağlıyacaktır. Bu hem ağ teknolojileri konusunda uzmanlaşmaya olanak sağlayacak, hem de yeni teknoloji geliştirmek için kaynak ayrılmasına olanak sağlıyacaktır.

Böyle bir ağ dünyaya açılmak isteyen yazılım, turizm, ihracat sektörlerine, Anadoluya yayılmış KOBI'lere, başta üniversiteler olmak üzere, tüm eğitim ve araştırma-geliştirme kurumlarına, sivil toplum örgütlerine, ucuz, hızlı, kolay iletişim sağlıyacaktır.

Turnet ve Ulakbim, eksik de olsalar, özel sektör ve üniversite kesimine hizmet etmeyi hedefliyor. {\bf Kamu kesiminin ise sahibi yok}. TT her şeye sadece servis sağlayıcı firmalar kapsamında bakıyor. Kamu ve üniversiteler için internete yönelik hatlarda farklı bir fiyat uygulanıp uygulanmıyacağı berrak değil. Ulakbim, en iyimserinden, kamu ve özel sektör araştırma kurumlarını kapsamayı hedefliyor, ama ilk-orta-lise eğitimindeki ileri kuruluşları, katkı paylarıyla bile desteklemeyi düşünmüyor bile.

Tüm devlet kurumlarının dağıtık bir yapıda elektronik bir ağ üzerinde olup, hem kendi işlerini (haberleşme, denetim, v.s) hemde vatandaşlarla ilişkilerini bu ağ üzerinde yapması, devletin hızlı, etkin çalışması ve iyi hizmet vermesi için olmazsa olmaz bir koşuldur.

Bilgisayarlaşma ve Internet çağdaş demokratik bir toplum olma, bilim ve teknoloji üreten bir ulus olma çabamızın önemli aracı ve parçasıdır. Bu kadar hayati bir konuda toplumu oluşturan çeşitli kesim ve katmanlar, örgütler ve uzmanlarca konunun çeşitli boyutlarının enine boyuna araştırılıp, tartışıldıktan sonra bir toplumsal uzlaşmaya varılması ve bunun {\bf Ulusal Bilgisayarlaşma Master Planı} olarak tescil edilmesi gerektir.

Böyle bir plan kamu açısından en azından şunları içermelidir:

1. Vergiden, nüfusa, yargıdan sağlığa kadar devletin temel fonksiyonlarını etkin, uygar, hızlı yapılmasını hedef alan kamunun bilgisayarlaşmasını bir zaman ve öncelikler sırasına koyulması,
2. Kurulacak bilgisayar sistemleri konusunda bir model oluşturulmalı, ve alımlar konusunda standart tespit edilip uygulama ilkeleri belirlenmesi (Gosip vb), (Bu ilkeler esnek olmalıdır. )
3. Bilgisayarlaşma ile ilgili yasal altyapının oluşturulması: güvenlik, mahremiyet, şifreleme, suç, ticaret, katma değerli servisler gibi,
4. Ulusal boyutta internet ve başka ağ servislerini rekabeti sağlayıcı düzenlemeler kurulması,
5. EDI (Electronic Data Interchange) standartları hayata geçirilmelidir,
6. Tüm bunları planlıyacak, koordine edecek, eğitim ve destek verecek örgütsel yapı: Ulusal Bilgisayar Ağları Merkezi, Yazılım Enstitüsü, Ulusal Hesap Merkezi (Paralel ve Dağıtık ve Yüksek Performans Bilgisayar Merkezi) gibi,
7. Bilgisayar Eğitimini yeniden yapılandırılması, (lise, üniversite temel eğitimi, önlisans, lisans, ve araştırmaya yönelik yüksek lisans ve doktora eğitimin planlanması), kısaca gerekli insan gücü planlanması,
8. Üniversite, kamu ve özel sektördeki araştırma geliştirme faaliyetlerinin bilgisayar ağları ve başka yönlerden desteklenmesi

Kamuda yavaştan başlıyan bilgisayarlaşmanın esnek, öğrenen bir yapıda, ve bir plan kapsamında, uzmanlaşan birimler öncülüğünde koordineli, saydam ve katılımcı bir şekilde geliştirilmelidir. Bilindiği gibi, Internet ağ teknolojilerini değiştirmekte ve tüm dünya bir ögrenme süreci yaşamaktadır.

İnternet'i teşvik etmek, bilimi, araştırma geliştirmeyi, eğitimi, demokrasiyi, şeffaflığı, dış ticareti, turizmi v.b. dünya ile bütünleşmeyi teşvik etmektir. İnternet'in bir ağ teknolojısı olduğunu gözönüne alırsak, devletin yeniden yapılanması, etkinliğinin artması, geniş kitlelere, egitim ve sağlık gibi hizmetlerin götürulmesi, İnternet'den geçmek zorundadır. Unutulmasınki, İnternete yatırım ülkenin geleceğine yatırımdır.